Tổng hợp

Chức năng Book trong Indesign

Esterdesign — Thu, 06 Jan 2011 12:20:35 GMT

1. Chức năng Book (file > new >book).
Công ty bạn phải chế bản một quyển tạp chí, trong đó có nhiều chủ đề riêng lẻ như là văn hóa, thể thao, âm nhạc… chẳng hạn. Lúc đó mỗi người trong công ty sẽ được giao cho từng chủ đề riêng biệt. Vậy thì vấn đề là làm sao để các tài liệu riêng biệt đó có cùng một style chung, một master page và sau khi gom những tài liệu đó lại chúng phải được tự động đánh số trang theo đúng trình tự mà không phải dặn nhau là " tao sẽ đánh từ số 1 đến số 10 mày đánh từ số…”.

Trình tự để làm một cuốn sách có thể như sau: đầu tiên một người sẽ thiết kế ra một template chung cho cuốn sách với tùy chọn document setup về khổ giấy, margin…, nếu có một master page có header, footer được auto page number càng tốt. Công việc tiếp theo là mỗi người sẽ dùng template đó để thiết kế và làm như thế nào để đồng bộ và đóng gói thành một cuốn sách hoàn chỉnh. Bạn sẽ tạo ra một book mới ( File>New>Book). Trên palette book vừa xuất hiện, click vào menu con, chọn Add Documents hoặc click vào dấu + bên dưới palette để chọn những tài liệu với những chủ để khác nhau mà mọi người đang làm để gộp chúng lại. Bạn thấy đấy, sau khi add các tài liệu vào số trang của mỗi tài liệu được đánh theo đúng trình tự mà bạn add vào hiển thị ngay trên palette và cập nhật vào ngay tài liệu gốc. Để mở một tài liệu chỉ cần double click vào tên của nó trên palette. Lúc này bạn có thể sử dụng chung một styles paragraph,character, object styles và kể cả những swatch màu của một tài liệu cho những tài liệu kia. Bằng cách check dấu style source của tài liệu có những styles gốc để làm styles chung cho cuốn sách, sau đó chọn những tài liệu bên dưới, nhấn vào nút Synchronize Styles bên trái góc dưới cùng của palette book.

Vậy là bạn hoàn toàn có thể chỉnh sửa những tài liệu theo sau cùng một style với palette paragraph, character, và màu sắc chung đã được đồng bộ với nhau. Bên cạnh đó bạn còn có thể xuất quyển sách ra những phần mở rộng khác hoặc đóng gói đem đi xuất film với những tùy chọn từ menu con của palette như một tài liệu indesign bình thuờng.

2.Mẹo từ transform palette (F9)
Khi bạn tranform một đối tượng bằng palette transform hay từ control palette bạn chỉ cần điền chiều rộng sau đó nhấn ctrl +Enter để đối tượng tỷ lệ tương xứng cùng với chiều dài hoặc nhấn Alt+Enter để copy thêm một đối tượng sau khi transform. Nhấn shift+ Enter để không phải một lần nữa rê chuột đến ô đó mà một màu xanh sẽ được highlight cho bạn điền tiếp nếu muốn transform một lần nữa. (Cái này bên AI cũng làm được)

3. Một vài phím tắt hữu dụng:
Ctrl + Enter sau đó đánh ngay những chữ cái đầu của một paragraph styles để áp dụng nhanh một styles cho text hay kể cả một đối tượng graphic.

Ctrl+ Shift + 5 để nhanh chóng highlight phần trăm zoom (bên trái góc dưới màn hình) và đánh vào một phần trăm nào đó ngay lập tức.

Và còn rất nhiều phím tắt hay trong phần short cut như Enter (phím bên num lock) tạo một page break để đoạn text bắt đầu với một text frame mới… Alt+phím qua trái phải để kerning text, Alt+ phím lên xuống để tăng giảm leading.

4. Vài bí quýêt mới moi móc được:
Giữ Alt và click nhiều lần lên nơi bạn muốn tạo tab để lần lượt chuyển từ tab left , tab right hay center…

Double click lên màu [paper] trên palette swatches sau đó đổi một màu cho nó để làm màu nền cho trang giấy > OK (chỉ để xem không xuất ra được nha!)

Khi bạn insert một bullets hay numberings trong Indesign bạn không thể chọn và chỉnh sửa nó đúng không nhưng bây giờ muốn chỉnh sửa nó thì sao? Rất đơn giản chỉ cần chọn đoạn văn bản có buttlets hoặc numberings sau đó click phải chuột chọn Convert bullets and numberings to text.

Trong Indesign có chức năng xem các bản tách màu CMYK khá là hay các bạn có thể tìm thấy trong Window > Output > Separations Preview. Đặc biệt có thể xem được từng bản (plate) riêng với màu đen với tùy chọn Show single plate in black ở menu con trên palette.

5. Leading không có tác dụng gì cả?
Nhiều bạn sử dụng Illustrator hay Indesign hay bực mình mỗi khi sử dụng leading (khỏang cách giữa các dòng) thường không có tác dụng. "Rõ ràng mình để chuột ngay đoạn đó và cho nó Leading mà sao khỏang cách dòng chả thay đổi gì cả? Chán quá xài Corel dễ hơn!”

Các bạn hãy bình tĩnh, chỉ việc bôi đen hết một đoạn đó luôn và sau đó hãng áp dụng leading cho nó, thế là bây giờ khỏang cách giữa các dòng đã thay đổi rồi đó. Hơi phiền phức phải không, lý do cho việc này đó là các phần mềm của hãng Adobe xem leading là một quy trình phân phối các ký tự text, thế nên bạn mới thấy chức năng leading nằm ngay trên palette character chứ không phải paragraph như các phần mềm khác.

Nhưng với Indesign CS2 bạn hoàn toàn có thể thay đổi cách phân phối leading trở nên quen thuộc như các phần mềm khác. Bằng cách vào menu Edit> Reference> Vào mục type > check vào tùy chọn Apply Leading to Entire Paragraph. Bây giờ bạn chỉ cần để dấu chèn ở bất kỳ đâu trên một đoạn là có thể áp dụng leading cho cả đoạn rồi đó.

Giả sử phải định dạng một nội dung như thế này với 100 tên nhân viên thì các bạn sẽ làm như thế nào?smiley

Không lẽ bó tay hay phải ngồi chọn và định dạng từng tên một. Vậy thì hãy nghĩ đến Indesign! smiley

Tôi sẽ giới thiệu với các bạn một tuyệt chiêu của Indesign đó là tính năng Nested Styles trong hộp thoại Paragraph style:
Đầu tiên bạn phải có 2 character style một cho tên Nhân Viên, còn lại cho điạ chỉ E-mail:
Không chọn đối tượng nào hết, mở hộp thoại character styles. Tạo 2 styles :
-Style Hyberlink : font Myriad Pro , tô màu xanh, gạch dưới.
-Style Ten Nhan Vien: font Time New Roman Bold, tô màu đỏ.

Tiếp theo: Từ bảng Paragraph Styles tạo một Styles mới tên là Paragraph Style 1. Double Click vào để mở bảng Paragraph Style Options tìm đến phần Drop Caps and Nested Styles. Chú ý chỗ này quan trọng: Từ phần Nested Styles bạn hãy nhấp vào nút New Nested Style 2 lần. Từ 2 Nested Styles mới xuất hiện bạn click chọn cho dòng thứ nhất Styles Character là Ten Nhan Vien, kết thúc bởi dấu mở ngoặc "(" và dòng thứ 2 là style Hyberlink mở đầu với dấu đóng ngoặc ")”. Các bạn làm như hình bên dưới là được. OK để chấp nhận. Phần Preview có thể hữu dụng cho bạn

Bây giờ hãy quay ra và chọn Paragraph Style này cho đoạn văn bản cần định dạng. Quá hay phải không và còn hay hơn nữa nếu bạn tiếp tục khám phá đằng sau mỗi tùy chọn của nested style này, nó làm được nhiều thứ hơn bạn tưởng đó. smiley
Chúc các bạn tiếp tục khám phá Indesign thành công.

Những đợt thiên tai tồi tệ nhất 2010

Esterdesign — Fri, 31 Dec 2010 03:23:25 GMT

30/12/2010 16:54

(TNO) Năm 2010 trái đất phải oằn mình gánh chịu hàng loạt trận thiên tai tàn khốc, từ động đất kinh hoàng ở Haiti cho đến thảm họa phun trào núi lửa dữ dội ở Iceland, Indonesia…

Sau đây là một số trận thiên tai thảm khốc nhất được các hãng tin, báo, trang tin trên thế giới đề cập đến nhiều trong năm nay và được trang tin OurAmazingPlanet.com điểm lại:

Thảm họa động đất

Khi năm 2010 vừa bước qua ngày thứ 12, một trận động đất kinh hoàng mạnh 7 độ Richter đã làm rung chuyển thủ đô Port-au-Prince của Haiti, cướp đi sinh mạng của hơn 200.000 người. Hơn 1,5 triệu người tại đây đã lâm vào cảnh màn trời chiếu đất.

Chỉ vài tuần sau thảm họa ở Haiti, đất nước Chile oằn mình gánh chịu một trận động đất mạnh tới 8,8 độ Richter vào hôm 27.2, khiến hàng trăm người thiệt mạng.

Quang cảnh ngổn ngang sau trận động đất ở Chile - Ảnh: Reuters

Gần đây hơn là vào đầu tháng 9, trận động đất mạnh 7,1 độ Richter đã gây ra cảnh hoảng loạn chưa từng có tại Christchurch, thành phố lớn thứ hai của New Zealand.

Thảm họa này đã gây thiệt hại ước tính lên đến hàng triệu USD.

Mới đây nhất là trận động đất mạnh 7,7 độ Richter tại Indonesia. Cơn thịnh nộ của trời đất này đã tạo ra sóng thần cao tới 3m, khiến ít nhất 113 người chết.

Nạn nhân sóng thần ở làng Muntei Baru Baru trên quần đảo Mentawai thuộc Indonesia - Ảnh: Reuters

Núi lửa thức giấc

Đợt phun trào từ núi lửa Eyjafjallajokull tại Iceland vào trung tuần tháng 4 đã khiến gần như toàn bộ các sân bay tại châu Âu phải đóng cửa, đẩy hàng trăm ngàn hành khách trên khắp thế giới vào thế vật vạ tại sân bay trong nhiều ngày liền.

Hành khách chờ vật vạ tại sân bay do tro bụi từ núi lửa Eyjafjallajokull khiến nhiều máy bay phải nằm đất - Ảnh: AFP

Khói, bụi và hơi nước bốc lên từ miệng núi lửa phun trào đã khiến châu Âu hứng chịu đợt đình trệ hàng không nghiêm trọng nhất kể từ Thế chiến 2 đến nay.

Trong khi đó, tại vành đai lửa Thái Bình Dương, núi lửa Merapi nằm ở ranh giới hai tỉnh Trung Java và Yogyakarta trên đảo Java của Indonesia đã bắt đầu phun trào vào hôm 26.10, cướp đi sinh mạng của hơn 350 người và khiến gần 400.000 người đã phải di tản.

Bão dữ hoành hành

Siêu bão Megi với sức gió mạnh tới hơn 225 km/giờ đã tàn phá nặng nề miền bắc Philippines vào hôm 18.10, làm ít nhất 19 người thiệt mạng.

Hơn 10.000 người phải sơ tán, 20.000 người bị ảnh hưởng. Ước tính tổng thiệt hại do siêu bão Megi gây ra lên tới hàng chục triệu USD.

Siêu bão Megi gây ngập lụt nặng tại Philippines - Ảnh: AFP

Trước đó, các tỉnh Cagayan và Isabela thuộc miền bắc Philippines đã được đặt trong tình trạng báo động ở mức cao nhất. Hàng ngàn binh sĩ và quan chức đã phải trong tình trạng sẵn sàng ứng cứu người trong bão, y hệt như chuẩn bị cho một cuộc chiến tranh tổng lực, theo lời Benito Ramos - một quan chức thuộc Cơ quan ứng phó thiên tai Philippines.

Lở đất thảm khốc

Mưa lớn, nặng nề nhất trong vòng 4 thập niên tại Colombia đã gây lũ lụt và lở đất ở nhiều nơi tại nước này vào đầu tháng 12.

Trận lở đất kinh hoàng ở gần Medellin, thành phố lớn thứ hai của Colombia vào hôm 5.12 đã san bằng khoảng 50 ngôi nhà và chôn vùi ít nhất 200 người.

Một thi thể được tìm thấy từ đống đổ nát - Ảnh: Reuters

Sau một ngày đêm cật lực đào bới trong các đống đổ nát khổng lồ, lực lượng cứu hộ Colombia chỉ mới tìm thấy thi thể của ít nhất 23 người.

Huỳnh Thiềm

Cặp đôi đi tới đâu, hôn tới đấy

Esterdesign — Fri, 31 Dec 2010 03:06:16 GMT

Cập nhật lúc 31/12/2010 06:30:00 AM (GMT+7)

Một cặp vợ chồng trẻ ở Trung Quốc đã nảy ra ý tưởng thực hiện "nụ hôn chiến thắng” ở khắp nơi vì vậy mà hễ đi tới đâu họ cũng dừng lại để ôm hôn thắm thiết.

Ngày 14/8/1945, khi tin tức Nhật đầu hàng quân Đồng minh loan về, bức ảnh chụp nụ hôn của một chàng thủy thủ và một cô y tá tại Quảng trường Thời đại đã được đăng trên rất nhiều trang báo để báo tin chiến thắng.

Nụ hôn tình cờ ấy trong giây phút lịch sử ấy đã đi vào huyền thoại và được gọi là "nụ hôn chiến thắng”.

Và dưới đây là những nụ hôn của cặp đôi ở Đại Liên, Trung Quốc:

Họ không ngại ngừng thực hiện nụ hôn trên đường phố tại thành phố Thiên Tân tấp nập người qua lại.

Nụ hôn tại quả cầu thủy tinh ở Quảng trường Tình bạn

Đến hòa thượng cũng phải ngước nhìn

Tại nhà ga

Thử cảm giác "nụ hôn chiến thắng” trước xe điện.

Trên đường phố mang phong cách Nga.

Bức ảnh do một nhiếp ảnh gia chuyên nghiệp 85 tuổi ở Đại Liên chụp cho.

Sầm Hoa (Theo 163.com)

Chuyện đình đám của giáo dục 2010

Esterdesign — Fri, 31 Dec 2010 03:02:06 GMT

Cập nhật lúc 31/12/2010 06:55:00 AM (GMT+7)

- Câu chuyện cái danh trong xã hội, sự biến đổi những mối quan hệ trong nhà trường và tác động không thể chối bỏ của mạng internet với các hành vi... là những vấn đề giáo dục vẫn làm nóng dư luận năm 2010.

Phần 1: Những sự kiện hút nhiều giấy mực

GS Ngô Bảo Châu đoạt giải thưởng Fields

GS Ngô Bảo Châu đoạt giải thưởng Fields tại Ấn Độ

Năm nay đánh dấu làn sóng hâm mộ nhà Toán học, thay vì một ngôi sao điện ảnh hay ca nhạc, đến mức dù không muốn, GS. Ngô Bảo Châu (ĐH Chicago) đã trở thành "nhân vật của năm 2010" ở Việt Nam (mà kết quả danh từ "Ngô Bảo Châu" được tìm kiếm nhiều nhất trên Yahoo Việt Nam là một chỉ báo).

Thật lạ, cho dù hầu như không có ai ở Việt Nam, kể cả các nhà toán học, có thể hiểu về công trình Bổ đề cơ bản - tác phẩm toán học được trao Giải thưởng Fields (ngày 19/8/2010 tại Ấn Độ) nhưng đâu đâu, cũng thấy nhắc tới tác giả.

Kết quả công trình toán học của GS Ngô Bảo Châu là kết tinh từ những nỗ lực cá nhân, nền tảng của một gia đình trí thức, hạnh phúc, tâm huyết của một thế hệ những người thầy không màng vật chất đã dạy cho GS suốt thời phổ thông, nhất là nền giáo dục của Pháp và Mỹ. Cho dù mang quốc tịch Việt Nam, Pháp nhưng bên trong GS.Ngô Bảo Châu là nơi hội tụ của những giá trị quốc tế.

Phải thật lắng nghe, mới thấy từ trong cơn bão thông tin đó lời nhắn nhủ: Người Việt muốn thành công trên thế giới thì phải biết yêu khoa học thật sự, không làm khoa học vì danh hay lợi. Náo nức với cái danh của GS.Ngô Bảo Châu là chủ yếu mà quên một điều, trong mỗi người Việt, khi đã thực sự cầu thị và khát khao hiểu biết, bỏ qua cái danh thì đều có thể đạt tới thành công.

Trong bài phát biểu tại lễ chào mừng GS đoạt giải, nhà toán học Ngô Bảo Châu đã viết rất giản dị mà thấm thía: "Trong hầu hết các gia đình Việt Nam, việc học hành rất được coi trọng, nhưng tình yêu tri thức, yêu khoa học, thì, theo ý kiến chủ quan của tôi, vẫn là chuyện hiếm."

Phát tán clip cô chửi trò

Một đoạn băng ghi âm dài 18 phút đã bị học sinh tung lên mạng, lột tả chân thực lời lẽ chửi học trò của cô giáo dạy tiếng Anh của Trường THPT Chuyên Trần Phú, Hải Phòng. Cô đã mạt sát, "mày, tao" và dọa tát học sinh khiến cho người nghe không tưởng tượng được, đây là lời lẽ của một người trong ngành giáo dục.

Sau vụ việc này, Sở GD-ĐT Hải Phòng, nhiều trường học khác đã cấm học sinh quay phim, chụp ảnh, ghi âm tại trường. Còn ngành giáo dục ra dự thảo không cho phép đưa những thông tin nhạy cảm lên mạng. Điều này đã gây nên hai luồng tranh luận trái chiều.

Chưa kịp nguôi, một nhóm học sinh khác đã tung tiếp video quay cảnh cô giáo của Trường THPT Hàng Hải, Hải Phòng, vừa chấm bài tại lớp, vừa trợn trừng mắt mắng chửi học sinh - độ dài và tính chất "chợ búa" chưa thể sánh với trường hợp được dẫn ở trên.

Chuyện khủng khiếp khó tưởng tượng như cô giáo chửi học trò đủ đau lòng để cả thầy cô lẫn học trò đều phải xem lại những nguyên tắc ứng xử học đường, trong đó có nguyên tắc ứng xử với cái Đúng và cái Sai.

Các sự việc (vô tình đều xảy ra ở Hải Phòng) là một chỉ báo đủ rõ ràng để các thầy cô giáo và nhà trường phải dũng cảm thừa nhận một thực tế mới trong giáo dục Việt Nam: khi nhà trường cổ xuý cho phương châm giáo dục "lấy học sinh làm trung tâm” thì cũng phải mặc nhiên chấp nhận một hệ quả – học sinh CÓ QUYỀN ĐÚNG.

Đúng hay Sai là chuyện logic, nhưng cuộc sống không chỉ cần có mỗi chuyện logic. Cuộc sống còn có nhiều điều khác vượt lên trên logic, như tình yêu, sự hy sinh, lòng nhân ái, đức bao dung, đạo nghĩa thầy trò.

Bảo mẫu hành hạ trẻ mầm non

Bảo mẫu Phụng dùng chân đạp bé Ngân khi tắm

Năm 2010 không chỉ chứng kiến hiện tượng "bạo hành bằng lời" được phô bày qua các clip mắng chửi học sinh, hiện tượng bảo mẫu hành hạ thân thể trẻ mầm non vẫn tái diễn với 2 sự kiện đưa ra công chúng: Bé Lê Quang Vinh, 4 tuổi, ở TP.HCM bị thương tích nặng nền khi cô giáo Trần Thị Xuân Nữ (nhóm trẻ tư thục Hoa Lan, quận Tân Phú) nhốt trong thang máy chở thức ăn. Cô giáo giải thích đó chỉ là hành động dọa vì bé không chịu ăn, nhưng hậu quả gây ra là bé bị chấn thương quá nặng, máu ướt đẫm từ đầu đến chân; đầu, mặt và toàn thân bầm dập, sưng húp; mắt trái bị lồi ra.

Câu chuyện khiến các bậc cha mẹ giật mình vì những "bạo lực" nhỏ hơn đối với con mình vẫn thường diễn ra, nhưng biết kêu ai khi gửi con cả ngày ở trường, tất cả chỉ trông chờ vào lương tâm của giáo viên mầm non. Từ đây, một vấn đề cũng mở ra: Áp lực trong công việc khi các lớp học hầu hết là quá tải, thu nhập rất thấp so với mức thu nhập trong ngành,v.v...

Chưa hết bàng hoàng chuyện cô Nữ, bảo mẫu Trần Thị Phụng (52 tuổi, xã Thuận Giao, huyện Thuận An, tỉnh Đồng Nai) lại gây phẫn nộ khi vừa tắm vừa hành hạ cháu bé mới chỉ có 3 tuổi với những hành vi như: đạp, túm tóc, dội ngược nước vào mặt bé. Câu chuyện bảo mẫu hành hạ trẻ đã dấy lên mối lo ngại về những cơ sở trông giữ trẻ cho người nghèo, không có giấy phép. Câu hỏi cho những nhà quản lý địa phương đã ở đâu khi hàng ngày, những nhóm nhà trẻ tự phát thế này vẫn tồn tại?

Nữ sinh trở thành "đầu gấu"

Một hình ảnh được cắt ra từ clip bạo lực

Hành vi bạo lực không phải "sở hữu" riêng của những người giữ trẻ đặc biệt trên, mà lan tràn tới các nữ sinh. Nếu tìm kiếm cụm từ "nữ sinh đánh nhau" bằng tiếng Việt, Google sẽ cho ra 5 triệu kết quả, hơn cả việc tìm kiếm cụm từ "Ngô Bảo Châu".

Hiện tượng này nổi mạnh khi đầu tháng 3 năm nay, clip có độ dài gần một phút ghi lại cảnh nhóm học sinh Trường THPT Trần Nhân Tông (Hà Nội) mặc đồng phục, đeo cặp xách thản nhiên ngồi xem bạn túm tóc, đấm đá, chửi mắng một nữ sinh khác được tung lên mạng và báo chí khai thác triệt để.

Người lớn càng ngỡ ngàng, trẻ con càng muốn "chứng tỏ bản thân". Không chịu kém cạnh, rải rác cho đến tận cuối năm, những clip nữ sinh đánh nhau tương tự được phát lộ ở Nghệ An, Quảng Ninh, rồi Hà Giang. Thậm chí, "hung thủ" không chỉ là học sinh cấp 3 hay đã tốt nghiệp phổ thông tham gia hội nhóm, mà còn "trẻ hóa" ở độ tuổi cấp 2, với sự kiện nữ sinh lớp 8 đánh nhau ở cầu thang của khu thương mại hiện đại bậc nhất Thủ đô - tòa nhà Vincom.

Cùng với hiện tượng "khoe thân thể", hiện tượng đánh nhau rồi đua nhau đưa clip là một chỉ dấu cho thấy xu hướng nổi loạn của một bộ phận vị thành niên thiếu một mục đích sống dài hạn, điên cuồng với việc thể hiện bản thân chớp nhoáng.

Những phản hồi xôn xao của cộng đồng, những con mắt chú ý khiến họ cảm thấy bản thân có ý nghĩa hơn và bớt cô đơn hơn. Việc thiếu niềm tin vào những giá trị sâu sắc hơn của giới trẻ cũng phản ánh những thực tại đáng lo ngại về văn hóa "lối sống nổi" (lối sống bề mặt) hay những nhầm tưởng về giá trị của thân xác và bạo lực.

Thầy giáo "yêu râu xanh"

Khá phức tạp và gắn với những nhân vật liên đới "cộm cán", vụ án mua dâm người chưa thành niên lại nổi bật lên các nhân vật trong trường học: Hiệu trưởng và nữ sinh. Cơ quan điều tra Công an tỉnh Hà Giang vừa hoàn tất kết luận điều tra vụ án đối tượng Sầm Đức Xương, nguyên Hiệu trưởng Trường THPT Việt Vinh (Bắc Quang, Hà Giang) trong vụ án mua dâm người chưa thành niên. Tài liệu của cơ quan này cho thấy, những đối tượng trong tầm ngắm của ông thầy này là các học trò trong trường mình.

Những ngày cuối năm, Trường THPT Bến Tre, thị xã Phúc Yên, Vĩnh Phúc trở nên nổi tiếng - cái sự nổi tiếng chẳng học trò nào đủ dũng cảm để tự hào, nhất là khi được khai thác thông tin quá nhiều.

Một câu chuyện chưa có hồi kết liên quan tới mối quan hệ tình ái: Gia đình một học sinh tố cáo thầy hiệu phó "có quan hệ tình dục” với con cháu họ - cô học sinh lớp 11. Sự vụ mỗi lúc lại có thêm những tình tiết mới mà chẳng ai chịu thua kém ai.

Những câu chuyện "lộ ra ánh sáng" này cho thấy sự biến đổi mạnh mẽ trong các mối quan hệ ở môi trường học đường, đòi hỏi người đầu tiên cần phải đổi thay chính mình. Biến đổi một học sinh từ trạng thái tiêu cực sang tích cực chính là nhiệm vụ của thầy cô, rất cần cái tâm của người làm thầy, vượt lên trên trách nhiệm giảng dạy thông thường.

Một vấn đề nữa, cần sự phối hợp giữa gia đình là nên thay cấm đoán bằng việc chuẩn bị cho các em kiến thức cơ bản và các kỹ năng trước những tình huống nhạy cảm như quấy rối tình dục và rất nhiều kỹ năng thiết thực khác.

Đà Nẵng "tẩy chay" bằng tại chức

Trong một giờ học tại chức

Một quyết định "gây sốc" của Đà Nẵng, thành phố luôn có nhiều chính sách trọng người tài khiến cho người phản đối thì ít, người đồng tình lại nhiều. Đông đảo dư luận cho rằng về lý, Sở Nội vụ đã sai khi trình kế hoạch biên chế lên HĐND thành phố hồi đầu tháng 12: "Từ năm 2011, Đà Nẵng sẽ không tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp hệ tại chức vào làm việc trong cơ quan nhà nước”.

Tuy nhiên, bạn đọc lại ngầm ủng hộ quyết định này với thực tế, nhìn chung, chất lượng hệ đào tạo tại chức nhận tiếng xấu nhiều hơn. Có một điều toát lên từ hiện tượng này, đó là hai cái lợi gặp nhau nên hệ đào tao này bị "biến tướng": Trường ĐH cần tiền để bù đắp cho thâm hụt chi phí từ hệ chính quy, người học thì cần có một tấm bằng nhiều hơn là cần kiến thức thực sự.

Hiện nay, chưa thể kiểm định chất lượng hệ đào tạo, nhưng người đứng đầu ngành, Bộ trưởng Phạm Vũ Luận cho biết, sự kiện Đà Nẵng "nói không” với bằng tại chức làm tăng thêm quyết tâm cho việc giảm chỉ tiêu hệ đào tạo này.

Không nên "vơ đũa cả nắm", tuy nhiên, nếu như hệ tại chức chỉ là nơi "hữu danh" vô thực thì thật lãng phí tiền của cho xã hội, lãng phí thời gian đi học của người học. Lại một câu chuyện rõ ràng về cái danh, nhưng ở đây, là "danh hão" đã chi phối và làm biến tướng giáo dục đại học Việt Nam như thế nào.

Phần 2: Cuộc khảo sát lịch sử và những dự án nghìn tỉ

Tú Uyên (Tổng hợp)

Những ca cấp cứu hy hữu vì “chuyện ấy”

Esterdesign — Fri, 31 Dec 2010 02:26:37 GMT

Cập nhật lúc 30/12/2010 09:39:00 AM (GMT+7)

- Năm 2010, trên mặt báo xuất hiện nhiều trường hợp thoát chết hy hữu liên quan đến chuyện quan hệ tình dục. Điển hình nhất phải kể đến trường hợp bệnh nhân nữ nuốt trọn chiếc thìa vào ruột trong lúc quan hệ với bạn trai.

Nguyên nhân được xác định là do người yêu của nữ bệnh nhân là người thích bạo dâm, mỗi lần quan hệ tình dục đều bắt bạn gái há miệng để nhét thìa vào.

Thấy bạn gái càng đau đớn thì anh ta càng thích. Tai nạn xảy ra khi anh này chọc thìa quá sâu vào cổ họng bạn gái trong lúc quá phấn khích.

Bệnh nhân nhập viện sau gần 1 tháng âm thầm chịu đựng đau đớn vì nghĩ chiếc thìa sẽ tự ra theo đường tự nhiên, nhưng chuyện không suôn sẻ như vậy.

Bệnh nhân nhập viện sau gần 1 tháng âm thầm chịu đựng đau đớn vì nghĩ chiếc thìa sẽ tự ra theo đường tự nhiên, nhưng chuyện không suôn sẻ như vậy.

Các bác sỹ khoa Nội soi của Bệnh viện Việt Đức đã khám và phát hiện chiếc thìa nằm sâu dưới thành tá tràng nên phải chuyển bệnh nhân xuống khoa điện quang, gây mê và dùng panh gẩy thìa ra khỏi vị trí trong thành tá tràng rồi đưa dị vật ra ngoài cơ thể.

Đến lúc này bệnh nhân mới hết đau đớn.

Ngoài ra, cũng do quá bạo liệt hoặc thử một tư thế "quá độc” khi yêu nên đã có không ít trường hợp nữ giới suýt bị… lòi ruột ra ngoài.

Đây là trường hợp gây sốc cho bác sỹ sản phụ khoa Lê Thị Kim Dung (Trung tâm Y khoa Thái Hà, Hà Nội) bởi cô gái bị chảy máu rất nhiều, vùng kín bị tổn thương nặng nề, cùng đồ bị thủng (cùng đồ là nơi âm đạo bám vào tử cung theo đường vòng), mỡ bụng bị lòi ra ngoài, có thể nhìn thấy cả ruột.

Khoảng giữa tháng 12/2010, bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội đã tiếp nhận một ca bệnh khá đặc biệt. Sự xa cách quá lâu ngày đã khiến một cặp vợ chồng ở Phủ Lý, Hà Nam gặp sự cố vì người vợ trong lúc "mơn trớn” chồng đã hơi "quá tay”, làm gãy "của quý” của chồng.

Người chồng đột ngột co rúm lại, ôm chặt vùng kín song cả hai vì xấu hổ nên không dám gọi cấp cứu. Nhưng chỉ sau 10 phút của quý đã sưng to, tím tại dù đã được chườm đá. Lúc này cặp vợ chồng mới tá hỏa gọi xe lên bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội.

Ông Lê Vương Văn Vệ - Giám đốc bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội tiết lộ một thông tin khá thú vị: "Từ đầu mùa cưới trở đi, những sự cố phòng the thường xuất hiện dày hơn và cũng có nhiều ca rất "đặc biệt”, vì nhiều nguyên nhân như thiếu kinh nghiệm hoặc quá sung sức”.

Đối với những ca bị "gãy kiếm”, nếu không can thiệp kịp thời, để máu tụ lâu sẽ khiến "cậu nhỏ” bị nhiễm khuẩn, thể hang bị xơ hóa làm mất khả năng "chinh chiến”. Có nhiều trường hợp bị nặng không thể chữa được bắt buộc phải cắt bỏ.

Thanh Huyền – Cẩm Quyên

Nữ sinh bị hai cụ hàng xóm hiếp nhiều lần

Esterdesign — Thu, 30 Dec 2010 02:25:25 GMT

Cập nhật lúc 30/12/2010 03:56:05 PM (GMT+7)

- Như VietNamNet đã đưa tin về vụ việc 2 ông già bị tố dùng chiêu lừa tiền dụ dỗ bé gái 14 tuổi ra nơi vắng vẻ để chiếm đoạt đến mang thai. Ngày 30/12, cơ quan công an đã hoàn tất các thủ tục cần thiết và sẽ khởi tố vụ án. Riêng bị can, phải đợi đến lúc cháu T. sinh nở xong, sẽ tiến hành xét nghiệm AND, xác định được ai là tác giả mới khởi tố.

Nạn nhân bị hai "dê cụ” nhiều lần cưỡng hiếp là cháu Hồ Thị D.T, 14 tuổi, học sinh lớp 9, Trường THCS Nguyễn Bỉnh Khiêm, xã Bình Triều, huyện Thăng Bình, tỉnh Quảng Nam.

Sự việc bị bại lộ khi người mẹ của cô bé phát hiện con gái mình đã mang thai 6 tháng. Lúc đó cô bé mới chịu khai ra hai ông hàng xóm đã thay nhau hãm hiếp nhiều lần. Cái thai trong bụng không biết của ai. Ngay lập tức, gia đình đã có đơn trình báo với cơ quan công an huyện Thăng Bình.

Cháu T và mẹ

Sáng ngày 30/12, P.V VietNamNet đã tìm gặp ông Hồ Viết P. (60 tuổi) và bà Nguyễn Thị L. (58 tuổi) là cha mẹ của cháu T. Câu chuyện cô bé hãm hiếp dẫn đến mang thai được hai vợ chồng ông Phụng kể lại.

"Từ trước tới giờ, cháu T. vẫn thường chạy sang nhà hàng xóm ở kế bên để chơi và lúc về vẫn bình thường. Nhưng mấy tháng gần đây, thấy cháu có biểu hiện khác lạ, người uể oải, mệt mỏi. Cứ nghĩ là con học hành cuối cấp căng thẳng, nên tui chỉ biết động viên cháu ăn thêm con cá, chén canh. Nào ngờ, càng ngày càng thấy bụng cháu to lên, tui sinh nghi và đưa cháu đi siêu âm ở bác sĩ thì mới phát hiện cháu đã mang thai 6 tháng” - bà L. kể.

Còn bé T. thì kể: Vào một buổi chiều tháng 2/2009 (cháu không nhớ rõ ngày nào), cháu sang nhà ông Phạm Hồng Sơn (70 tuổi) trú cùng thôn để ghi số đề. Lúc ra về đến ngõ thì ông Sơn nắm lấy tay cháu và nói nhỏ vào tai: "7 giờ tối ni mi lên tượng đài chiến thắng của xã chơi cùng ông, ông sẽ cho nhiều tiền”.

Vì ngây thơ, lại nghe cho tiền nên tối hôm đó cháu T. đã lên tượng đài để gặp ông Sơn. Nhưng vừa lên đến nơi, ông Sơn đã kéo cháu vào sau tượng đài rồi ép cháu nằm xuống. Lúc cháu kêu lên đã bị ông Sơn bóp cổ đến nghẹt thở và đè lên mình.

Sau một hồi chống cự đến đuối sức, cháu đã bị ông Sơn cởi hết quần áo rồi cưỡng hiếp. Trước lúc ra về, ông Sơn cho cháu 20 ngàn đồng và dọa: "Nếu mi mà về nói với bố mẹ là tau giết chết. Từ nay về sau cứ mỗi lần mi thấy tau gật đầu là tối ấy phải lên đây cùng tau và tau sẽ cho… nhiều tiền”.

Sau đó nhiều lần, cứ mỗi lúc đi học về ngang qua nhà, thấy ông Sơn gật đầu ra hiệu là tối đó cháu T. lại phải lên tượng đài để gặp ông Sơn. Có khi ông Sơn đến nhà vờ xem cây cảnh rồi lại gật đầu ra hiệu cho T. lên tượng đài để cưỡng hiếp. Sự việc cứ thế tiếp diễn cho đến lúc cháu T. mang thai và vụ việc bại lộ.

Ngoài ông Phạm Hồng Sơn thì cháu T. còn kể và viết đơn trình bày lại vụ việc cho Cơ quan Điều tra Công an huyện Thăng Bình. Theo đơn trình báo của cháu T., người thứ 2 tham gia cưỡng hiếp cháu nhiều lần còn có ông Đoàn Công Hương (68 tuổi, thường gọi là ông Nội, ở cách nhà chừng 200m).

Cũng vào khoảng giữa đầu tháng 2/2010 (cháu không nhớ rõ ngày), cháu cùng bố ruột là ông Hồ Viết Phụng sang nhà ông Hương xem tivi. Chừng 9 giờ 30 tối hôm đó, lúc mới xem được nửa bộ phim thì ông Phụng ra về trước. Vì mải mê xem phim nên lúc T. ra về thì đã gần 11 giờ khuya.

Lợi dụng thời điểm vắng không có ai, ông Hương đã đóng hết cửa trước, cửa sau không cho T. về rồi lôi em vào phòng ngủ. Khi cháu T. la lên liền bị ông Hương dùng tay bóp mạnh vào miệng và nói "mi tiếp tục la tau sẽ không cho mi về luôn” rồi thực hiện hành vi cưỡng hiếp.

Vì sợ ông Hương hăm dọa nên T. không dám nói với ai. Sau lần đó ông Hương tiếp tục hăm dọa: "Mi đã làm chuyện ấy với tau rồi, giờ mà không làm nữa tau sẽ mách với bố mẹ mi và cho cả cái làng này biết xem ai xấu hổ trước” và cho tiền cháu T. để thực hiện trót lọt nhiều lần cưỡng hiếp sau đó.

Đơn trình báo của gia đình cháu T.

Sáng ngày 30/12, anh Cao Xuân Hải, công an xã Bình Triều cho biết: Ngày 20/12, trong lúc công an xã đang kết hợp với Công an huyện Thăng Bình xuống hiện trường điều tra làm rõ vụ việc thì ông Phạm Hồng Sơn- một trong hai đối tượng bị tố cáo là đã cưỡng hiếp cháu T. đã ra khu nghĩa địa của xã uống thuốc độc tự tử nhưng không chết và sau đó được gia đình đưa đi cấp cứu tại bệnh viện.

Hiện Công an xã Bình Triều đã chuyển toàn bộ hồ sơ cho Công an huyện Thăng Bình tiếp tục điều tra.

Anh Hải còn cho biết thêm, đến thời điểm hiện tại, cơ quan công an đã hoàn tất các thủ tục cần thiết và sẽ khởi tố vụ án. Riêng bị can, phải đợi đến lúc cháu T. sinh nở xong, sẽ tiến hành xét nghiệm AND, xác định được ai là tác giả mới khởi tố.

Đại tá Phan Đức Thông, Phó Công an huyện Thăng Bình cho biết: Hiện vụ việc vẫn đang được cơ quan điều tra thụ lý. Đây là vụ án khá phức tạp và nghiêm trọng nên cần có thời gian để điều tra xử lý.

Vũ Trung

Sĩ diện hão, teen gọi cha mẹ là xe ôm, ôsin

Esterdesign — Tue, 28 Dec 2010 02:21:28 GMT

Cập nhật lúc 28/12/2010 02:00:00 PM (GMT+7)

- Trước khi trèo lên xe, cô bé quay lại, sẵng giọng: "Đừng bao giờ hi vọng có ngày tôi trở về căn nhà rách nát đó”, rồi chiếc xe lao vút đi, bỏ lại người đàn ông nhìn theo bất động, chỉ mấp máy môi không thành tiếng.

"Bớ người ta, lão già này bắt tôi này”, tiếng kêu khiến tôi tò mò đưa mắt tìm kiếm xem có chuyện gì xảy ra, một cô bé tầm 16,17 tuổi ăn mặc sành điệu, khuôn mặt trang điểm khá kỹ đang đôi co với một người đàn ông.

Cô bé tiếp tục thét to: "Lão già này bắt tôi, lão già này bắt tôi”. Người đàn ông sững lại, ngỡ ngàng. Cô gái giật nhanh tay, thoát khỏi sự kìm kẹp, chạy thẳng đến bên một chàng thanh niên tay phì phèo điếu thuốc, đang ngồi trên chiếc xe Dyland chờ sẵn.

Trước khi trèo lên xe, cô bé quay lại, sẵng giọng: "Đừng bao giờ hi vọng có ngày tôi trở về căn nhà rách nát đó”, rồi chiếc xe lao vút đi, bỏ lại người đàn ông nhìn theo bất động, chỉ mấp máy môi không thành tiếng.

Khi tôi lại gần hỏi chuyện, bác Nam thổn thức: "Nó chê nhà tôi nghèo không có đủ tiền cho nó ăn tiêu, nó không muốn bạn bè biết tôi chỉ chuyên đi làm thuê, mẹ nó bán rau ở chợ. Nó bỏ đi theo thằng thanh niên đó, nhất định không chịu về nhà, nó nói không muốn sống nghèo khổ thêm nữa…”.

Gọi cha là… xe ôm

Hiếm muộn, lại chỉ có một cô con gái, vợ chồng bác Nam cố gắng chăm lo cho con được ăn ngon, mặc đẹp, bằng bạn bằng bè.

Dù hàng ngày hai bác phải vất vả sớm tối, từ bán rau, nấu cơm thuê, đi xe ôm đến bán ngô rong, nhưng Mai (tên cô con gái) vẫn có quần áo đẹp trưng diện, điện thoại xịn để dùng.

Không ai có thể tự lựa chọn được cha mẹ cho mình. Và cha mẹ nghèo hay giầu thì tình thương yêu mà họ dành cho con cái đều vô bờ bến - Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Xinh xắn, lại được nhiều anh chàng nhà giầu theo đuổi, Mai luôn tỏ ra vô cùng khó chịu mỗi khi có ai hỏi chuyện về gia đình mình. Cô bé thường bỏ nhà đi chơi thâu đêm cùng đám bạn.

Khi tình cờ đọc được cuốn nhật ký đầy những dòng chữ than thân kém, trách phận hèn của cô con gái, vợ chồng bác chỉ còn biết nuốt nước mắt mặn đắng vào lòng.

Nhưng nào ngờ, chính sự sung túc mà 2 bác tạo ra cho Mai đã khiến cô bé chán ghét mỗi khi nhìn thấy căn nhà rách nát, chán ghét cái nghề nghiệp "thấp hèn” của cha mẹ. Thậm chí là ghét cả cha mẹ, ghét vì sao cô không được sinh ra trong một gia đình giầu có, để rồi cô bé bỏ nhà đi tìm kiếm cuộc sống sung túc đầy phù du…

"Em thấy rất buồn khi chứng kiến chuyện một số bạn trẻ hiện nay "chối bỏ” cha mẹ chỉ vì sĩ diện. Nhiều bạn vì sợ bạn bè cười chê hoàn cảnh thật của gia đình, họ tìm mọi cách gắn lên mình một cái mác khác, thậm chí bịa chuyện mình là con nhà đại gia, đi thuê đồ hiệu, thậm chí thuê cả…người yêu” - Thu, học sinh trường THPT Q.T bức xúc.

Cô bé cũng kể lại câu chuyện về một cô bạn cùng lớp. Lớp Thu có một cô bạn rất sành điệu, mặc toàn đồ hiệu, dùng mỹ phẩm đắt tiền. Hơn nữa, ngày nào cũng có một chàng đẹp trai đưa đón, hôm thì SH, hôm Dyland khiến ai cũng nghĩ cô nàng chắc hẳn là con nhà đại gia.

Một hôm không thấy chàng SH, Dyland nào mà chỉ thấy một người đàn ông dáng người gầy gầy, khuôn mặt khắc khổ, đi chiếc xe 82 đời cũ đèo cô bạn đến lớp, ai cũng ngạc nhiên, hỏi thì cô bạn bảo đó là xe ôm.

"Nếu không tình cờ phát hiện "bí mật”, em cũng không dám tin người đàn ông đưa bạn ấy đến trường hôm đó không phải xe ôm mà là bố đẻ. Sau đó tìm hiểu thêm mới biết nhà cô bạn cũng không phải loại khá giả, còn những anh chàng ngày ngày cưỡi SH đưa đón cũng chỉ là "đồ”…đi thuê” - Thu nói.

Xem mẹ là…người ở

Gia đình chỉ có cậu con trai được ăn học tử tế, lại đỗ được vào một trường đại học ở Hà Nội, cả nhà Hưng mừng lắm, dồn hết tiền bạc cho cậu con quý tử lên Hà Nội ăn học.

Cha mẹ nghèo hay giầu thì tình thương yêu mà họ dành cho con cái đều vô bờ bến - Ảnh minh họa: Nguồn Internet

Nhưng từ khi ra Hà Nội, Hưng bị nhiễm thói ăn chơi đua đòi của đám bạn đại gia, không thương cha mẹ ở quê lam lũ vất vả, cứ vài ngày Hưng lại gọi điện về xin tiền đóng học phí, nhưng thật ra là để mua những bộ quần áo đắt tiền, những lần đi "chè chén” thâu đêm với lũ bạn.

Thấy việc học tập của con tốn kém, mẹ Hưng đành bỏ việc đồng áng ở quê để lên Hà Nội làm ô sin. Cậu con trai được thể cứ vài hôm lại đến vòi tiền khiến bà thường xuyên phải xin ứng trước tiền lương của chủ nhà.

Bà chẳng dám tin, tiền mồ hôi nước mắt cả tháng của bà chỉ đủ để Hưng mua 1 chiếc áo, đến khi tình cờ nghe chính miệng cậu con trai nói với đám bạn: "Bà ấy là ô sin nhà tao”, bà mới giật mình. Hóa ra lâu nay, để sĩ diện trước đám bạn, ngôi nhà nơi bà làm thuê được Hưng nói là nhà mình, còn bà chỉ được Hưng giới thiệu là…ô sin, và theo như câu chuyện Hưng dựng lên với đám bạn thì bố mẹ "thật” của cậu đang bận đi công tác nước ngoài…

Những câu chuyện kể trên hoàn toàn có thật mà người viết bài vô tình nghe được cũng như được người khác kể lại. Dẫu biết cuộc sống đang có nhiều thay đổi và một bộ phận giới trẻ đang có lối sống hưởng thụ đến tiêu cực, nhưng thật đau lòng thay cho những bậc sinh thành có những đứa con như vậy.

Không ai có thể tự lựa chọn được cha mẹ cho mình. Và cha mẹ nghèo hay giầu thì tình thương yêu mà họ dành cho con cái đều vô bờ bến. Mỗi người hãy biết quý trọng những gì mình đang có, đừng vô tâm làm tổn thương những người thân yêu nhất trong cuộc đời mình.

(Tên nhân vật đã được thay đổi)

Cao Thùy Thơm

Lan hài

Ivan — Sun, 26 Dec 2010 11:29:31 GMT

LAN HÀI(Tài liệu dịch)

THÔNG TIN CHUNG

Lan Hài là loại lan trồng tốt nhất trong nhà kính, trong nhà hoặc ngoài trời ở những vùng có khí hậu ôn hòa. Nhiều vùng khí hậu ấm cũng đã trồng thành công và ra hoa trong nhà, gần bậu cửa sổ hoặc dưới ánh sáng nhân tạo. Tuy nhiên, ở vùng lạnh cây khó có thể cho hoa tốt trong nhà. Chúng cần có lạnh vào ban đêm để tạo chồi hoa và cần được đưa ra ánh sáng ngoài trời hoặc được trồng giữa nhà kính.

Trồng ở ngoài trời phải tránh gió mạnh và được che mưa (mái nhựa chẳng hạn) để che chắn cho chúng tránh sương lạnh và mưa mùa đông. Đảm bảo cho không khí lưu thông xung quanh cây và gốc là điều kiện tốt để cho cây phát triển khỏe mạnh. Chậu cây không nên để bụi dày quá và không được để cho cây bị sũng nước.

MÔI TRƯỜNG SỐNG TỰ NHIÊN

Paphiopedilums (hay cách gọi rút ngắn là Paphios hoặc Paph) là các dòng lan Hài có nguồn gốc ở các vùng nhiệt đới Đông Nam Á. Hầu hết chúng mọc dưới mặt đất, trong các đám lá và vỏ cây mục nát, hoặc các khe nứt có rêu trên đá. Tất cả có nguồn gốc ở những nơi lạnh. Một số cây sống ở những nơi mát, dưới chân đồi, có khí hậu ôn hòa. Các loài khác sinh sống ở những nơi ẩm ướt hơn tại các khu vực gần đường xích đạo.

CÁCH SINH TRƯỞNG CỦA LAN HÀI

Lan Hài không có giả hành, chúng sinh trưởng các thân mới tuần tự theo thân rễ ngắn. Thân mới hình thành bao gồm 1 chồi với các lá thuôn dài dần ra, với chồi hoa sinh ra từ đỉnh (cành hoa sinh ra từ trung tâm của nõn cây) mang một hoặc nhiều bông hoa. Mỗi thân cây cho hoa một lần nhưng chúng có thể tiếp tục cung cấp và hỗ trợ dưỡng chất cho cây trong nhiều năm. Mùa ra hoa của lan Hài kéo dài từ mùa đông tới đầu xuân, mặc dù một số loại lan hài tạo ra các chồi mới quanh năm và ra hoa với mỗi thân trưởng thành. Lan Hài thực sự là một loại lan tuyệt vời. Hoa của nó bền tới tận 3 tháng, và bản thân cây lan Hài cũng rất hấp dẫn ngay cả khi chưa nở hoa.

NHIỆT ĐỘ

Lan Hài thích sống ở nơi có điều kiện mát. Trong khi một số cây có thể sống ở môi trường ấm hơn, nhiều cây cần có sự giảm nhiệt độ vào ban đêm để tạo chồi hoa. Khoảng nhiệt độ tốt nhất cho sự phát triển của làn Hài là từ (13° C đến 27° C). Tuy nhiên, nhiều cây không bị ảnh hưởng lớn do nhiệt độ quá cao trong một khoảng thời gian ngắn từ 4 ° C đến 38 ° . Nhiều cây ưa mát có thể chịu được nhiệt độ ban đêm xuống dưới 0 độ C, tạo ra môi trường sống lý tưởng ngoài trời cho cây giống những vùng có khí hậu ôn hòa, lạnh. Cây trồng ở nơi ấm hơn nên trồng dưới tán các loại cây leo, cây bụi, tốt nhất là được trồng trong nhà kính.

ÁNH SÁNG

Lan Hài ưa bóng râm, chúng sinh trưởng ở chỗ có ít ánh sáng hơn so với hầu hết các loại hoa lan. Cây phát triển tốt nhất và ra hoa tại mức ánh sáng 1000 to 2500 ánh nến (11000 to 27000 lux), tương đương với 70%-85% so với ánh sáng mùa hè (Bằng cách so sánh, địa lan thích ánh sáng khuyeeech tán 35% đến 60% ). Cây với lá khó hơn (như multiflorals hoặc parvisepalums) thường chịu đựng mức độ chiếu sáng cao hơn các loại lá mềm Maudi. Dấu hiệu nhận biết ánh sáng không đủ đó là hoa dài và yếu, toàn bộ thân cây và lá kéo dài hướng tới chỗ sáng. Quá nhiều lá vàng và thân cây hoa ngắn có thể cho thấy là cây thừa sáng.

NƯỚC TƯỚI

Lan Hài luôn luôn phải được giữ ẩm, vì chúng không có giả hành để lưu trữ nước. Tưới nước vào buổi sáng hoặc những ngày nắng thì phải đảm bảo cho lá cây khô thật nhanh, bởi vùi nước đọng trong các kẽ lá của cây trong đêm lạnh có thể gây ra thối nõn. Thông thường, tưới nước mỗi tuần một lần là được, điều chỉnh tần số tưới nước để bù đắp theo kích cỡ chậu trồng và tránh các điều kiện thời tiết cực đoan. Vào mùa hè khi thời tiết nóng và khô, cây có thể cần tưới 2 lần một tuần. Trong thời tiết mùa đông u ám, 10-14 ngày tưới nước 1 lần là ổn. Kiểm tra bằng ngón tay của bạn và nước khi cảm thấy ẩm dưới bề mặt độ 2,5cm là được. Không bao giờ được để chậu sũng nước vì rễ cây dễ bị ngạt.

BÓN PHÂN

Lan Hài được ánh sáng cung cấp dưỡng chất. Ánh sáng là nguồn cung cấp dinh dưỡng an toàn hơn nhưng thường nhẹ, và nên tưới nước cho cây trước khi cho ăn. Dùng phân bón hòa tan trong nước, loại dùng cho hoa lan, pha loãng tỉ lệ bằng 1/4 hướng dẫn dùng cho hoa lan. Dùng phân bón có tỉ lệ N-P-K cân đối như 20-20-20 hoặc 18-18-18, có thể dùng quanh năm. Phân bón có hàm lượng N cao như 30-10-10 nên được dùng thận trọng và chỉ dùng trong tiết trời ấm áp để thúc đẩy chồi cây mới.

* Mùa xuân và mùa hè: Dùng phân bón cân đối (như 20-10-20) liều lượng bằng 1 / 4 hướng dẫn sau mỗi lần tưới nước, hoặc phân bón có hàm lượng N thay thế cân bằng và cao (như là 30-10-10).

* Mùa thu và mùa đông: Tiếp tục sử dụng phân bón cân bằng với liều lượng bằng 1 / 4 hưỡng dẫn, giảm tần suất áp dụng như thời tiết lạnh và những ngày nhận được ngắn hơn. Khi ngày là ngắn nhất, bạn chỉ cần tưới nước khoảng 10-14 ngày 1 lần và bón phân mỗi tháng một lần.

THAY CHẬU

Thay chậu cho Lan Hài sau mỗi năm đến 18 tháng trước khi các giá thể trồng bị hỏng. Làm mới hỗn hợp chất trồng cho phép không khí lưu thông tốt quanh rễ, điều cần thiết để cho cây khỏe mạnh. Việc thay chậu có thể được tiến hành tại bất cứ thời điểm nào trong năm, nhưng mùa xuân, ngay sau khi cây ra hoa là tốt nhất. Các chất trồng khác nhau có độ khô thoáng khác nhau, nên tất cả các loại cây trong vườn bạn nên sử dụng cùng một công thức pha trộn để đơn giản hóa cho việc tưới nước. Bất cứ loại giá thể nào mà hỗn hợp giá thể đó nhanh chóng thoát nước đều có thể sử dụng được, bao gồm sự kết hợp của vỏ thông, rong rêu, than đá và đá bọt hoặc miếng bọt biển. Một hỗn hợp tốt gồm các vật liệu sau:

* 8 phần vỏ linh sam hay vỏ thông sạch kích cỡ 3-6mm
* 2 phần đá trân châu thô (sponge rock) - 3-12 mm
* 1 phần than (tùy chọn) - 3-12 mm

Nhổ cây ra khỏi chậu và cẩn thận loại bỏ hỗn hợp chất trồng cũ và các rễ chết, tránh tổn thương đến các rễ còn sống càng ít càng tốt. Điều này rất quan trọng bởi vì không dễ dàng để cho lan Hài ra rễ trở lại trên các giả hành cũ. Không nên ham chia nhỏ cây kể từ khi cây trưởng thành lớn hơn đã cho hoa. Nên tách mỗi khóm có từ 2-5 thân. Chọn một cái chậu sạch có nhiều lỗ thoát nước. Sử dụng chậu có kích thước tối thiểu để đảm bảo cho rễ của các chồi mới phát triển, chậu chỉ cần cho 1 đến 2 thân cây mới phát triển. Đặt cây vào trong chậu và giữ bằng một tay, tay kia bốc chất trồng đổ xung quanh rễ. Bao gồm các thân rễ với không quá 6-12mm của hỗn hợp chất trồng. Vỗ nhẹ vào chậu và nhấn hỗn hợp xuống một cách nhẹ nhàng. Tưới nước cho cây, giữ cây trong bóng mát và không bón phân trong vòng ít nhất 3-4 tuần sau khi trồng.

KIỂM SOÁT SÂU BỌ VÀ BỆNH TẬT

Hầu hết các loài sâu bọ gây hại thường gặp là rệp bông và rệp vảy. Cả hai có thể được kiểm soát bằng thuốc trừ sâu phổ rộng được khuyến cáo sử dụng trên hoa lan. Các loại nhện nhỏ(Mite) có thể là một vấn đề trong thời tiết nóng. Vì các loài gây hại nhỏ rất khó nhìn thấy, thỉnh thoảng có thể thấy các đốm gỉ chủ yếu ở mặt dưới lá. Dùng loại thuốc đặc trị khuyến cáo sử dụng cho việc diệt nhện nhỏ, vì hầu hết các loại thuốc trừ sâu phổ rộng không hiệu quả. Không khí kém lưu thông và điều kiện ẩm ướt trong các đêm mát là điều kiện lý tưởng cho các bệnh do nấm và vi khuẩn phát triển. Bạn có thể phòng ngừa hầu hết các vấn đề bằng cách tránh để tập trung nhiều cây một chỗ và tưới nước sớm hơn vào buổi sáng để cho phép cây có thể khô lúc chiều tối. Một vài chiếc lá bị khô nâu không phải là tín hiệu lo ngại. Tuy nhiên, một vùng rộng bị thối mềm, màu nâu (lá còn lại mềm, với vài điểm ướt hình thành trên mặt dưới lá) có thể là nguyên nhân của bệnh do vi khuẩn hoặc nấm. Cách ly cây ngay lập tức, cắt bỏ và đem các lá bị bệnh vứt ra xa khu vực nuôi trồng lan, và điều trị cây với thuốc trừ nấm phổ rộng. Dùng bột của cây quế rắc nhiều vào vùng bị ảnh hưởng là một biện pháp khắc phục thiên nhiên tuyệt vời.

Paphiopedilums & cobebandiem (http://www.vnorchids.net)

TRỒNG LAN HÀI Ở MIỀN TÂY

Ivan — Sun, 26 Dec 2010 11:19:20 GMT

Bài viết của bác Lê Văn Vinh - Trà Vinh
---------------------------------------

Các bạn cũn đã biết Miền Tây NB là khu vực nóng và ẩm, trong thời gian bắt đầu như hôm nay nhiệt kế thực ghi tại vườn lan của nhà mình trên 34 độ C , đây là trở ngại lớn nhất cho các bạn nếu thích trồng lan Hài qua đây mình đưa ra những điều cần biết khi muốn tiến hành trông lan hài :

Đối vớii các bạn mới bắt đầu trồng Lan ,hoặc chỉ có trồng vài chậu thì có lời khuyên là đừng nên trồng Lan Hài lúc nầy vì Lan Hài nơi đây không thể sống đơn độc mà phải treo dựa vào phía trong các chậu khác có cùng độ sáng tương đối thấp như Hồ Điệp .

Phải tập cho Lan Hài quen dần với Tiểu khí hậu nơi vườn nhà mình đang trồng các loại lan khác như Hồ Điệp hay Vanda treo ..muốn vậy thì nên mua về trồng vào lúc cuối mùa mưa ( tháng 10 âm lịch) khi ấy thời tiết mát mẻ , lan dễ thích nghi hơn ,chọn mua những loại lan Hài tương đối dễ trồng ( Hài rừng Việt Nam như Delenatii , Hài Vân ,hay các loại Hài đã có trồng ở vườn lan gần nơi bạn cư ngụ .

Nên mua có sẵn trong chậu và cứ để nguyên tiếp tục trồng nếu chưa có kinh nghiệm thì đừng nên thay chậu vào lúc nầy, các chậu lan khi trồng nên đậy thêm dớn rong trắng hay rể lục bình chung quanh gốc để giữ ẩm và hạn chế sức nóng tác động vào gốc và rể vì phần nầy nhạy cảm với sức nóng mà Lan Hài sống chưa quen ,chưa thích ứng kịp.

Trong khâu nuôi trồng ,xin lưu ý đến các bạn vài ý sau :

Trước tiên ta hảy so sánh sự khác nhau về cấu trúc thân lá rể lan hài với những cây lan khác chúng ta đang trồng , sự khác nhau về môii trường sống tốt của lan hài ( như ở Đàlạt..) và môi trương hiện tại nơi ta sẽ trồng lan nầy. Qua đó ta thấy sự khác nhau về cấu trúc rể:

Rể lan hài là loại rể mọc trong chậu ,không mọc ló ra ngoài chậu ,-

Rể lan có những long tơ bao bọc nên nhạy cảm ,không giử được lâu khi ra ngoài không khí giống như như rể các cây trồng trên đất khác(ở miền nam VN) -

Khi ta tiến hành trồng mới ,sang chậu hay nhừng cây trong chậu mang về từ vùng khác (như ở Đàlạt có cách trồng thoáng bằng rể dương xỉ..) thì ta phải nhanh chóng đậy trên mặt chậu những giá thể giử ẩm tốt như : dớn rong ,rể lục bình , xơ dừa băm nhỏ.,và các chất trồng khác như than củi.. đều phải băm nhỏ .

Nếu mua cây lan hài nhổ rể thì ta phải tiến hành trồng ngay với giá thể là hổn hợp có tính năng giử ẩm tốt (xơ dừa băm nhỏ ,đá nhỏ , than đập nhuyễn ,rể lục bình .. (giống như trồng địa lan hay lan hồ điệp ),trồng thấp hơn chậu 3-4 phân và chất trồng phải bít rể ,và toàn thể rể lan hài phải giấu kín hoàn toàn trong giá thể và bên trong chậu lan , có thể dùng bao mủ trong bao quanh chậu lan hài và để vào trong mát và giử ẩm

Để vào nơi mát ,ánh sáng thấp < 3.000 ánh nến ,có thể treo lẩn vào bên trong các chậu hồ điệp hay các loại lan có ánh sáng thấp khác .,ở miền tây nam VN không thể trồng lan hài treo đơn độc trước hiên nhà hay dưới mái tôn nóng rát như những loại lan khác được.

Giữa trồng lan hài và lan cattleya có sự khác biệt và trái nghịch nhau,với những bạn ở miền tây nam VN mới bắt đầu trồng lan thì nên trồng cattleya ,vì lúc nầy số lan bạn trồng trong giàn còn ít không ảnh hưởng và giúp dể trổ hoa với loại lan cattleya và nơi đây là thích hợp cho nuôi trồng loại lan nầy ;, và vì lan hài không thể treo đơn độc như cattleya với nhiệt độ quá cao >30 độ sẻ làm nóng rát vào thành chậu ,làm cây suy kiệt vì sốc nóng (nhiệt độ thích hợp lan hài không thể cao hơn 30 độ C.) ảnh hương trục tiếp đến rể ,thân và lá lan hài có kết cấu mỏng manh và dể bốc hơi qua lá nên trồng trong chậu ít lổ và chậu đất nung là tốt nhứt (vì chậu đất nung giúp điều hoà nhiệt hơn chậu nhựa .)

Lan hài rừng giống mọc từ những nơi có đá vôi,khi tiến hành trồng ta nên bỏ vào chậu một ít vôi (vôi ăn trầu ) để bổ sung .vài hàng góp ý .

Cây lan hài xuất xứ từ Đàlạt (nhổ gốc không giá thể )trồng sau 7 tháng đã cho hoa , cùng với hài delanettii và các loại có hình trên không biết tên là những loại dễ trồng (không biết tên ),mình xin giới thiệu với các bạn Miền Tây tham khảo và trồng thử nghiệm ??

ĐIỀU KIỆN NUÔI TRỒNG LAN HÀI

Ivan — Sun, 26 Dec 2010 11:10:32 GMT

lược dịch từ bài “Paphiopedilum and Cypripedium Culture Information” trên Website: http://www.ivensorchids.co.uk
----------------------------------

Có thể nói, loại lan đẹp nhất trong số các loài lan được biết đến là lan Paphiopedilum (phát âm: pa-phi-ô-pe-đi-lum) và Cyripedilum (Xíp-ri-pe-đi-lum), đó là các loại cây cảnh lý tưởng. Chúng thường được gọi chung là lan Hài, có thể nhận ra chúng dễ dàng bằng hình dạng của hoa, cái môi hay lưỡi của chúng giống hình chiếc Hài. Các cây Cypripedilum cũng được gọi là Hài vệ nữ, xuất xứ từ Đông Âu và Bắc Mỹ, trong khi đó, các cây Paphiopedilum có xuất xứ từ Ấn Độ, Malaysia, đông nam á và Niu Ghi-nê.

Lá của lan Hài phát triển thành từng cặp từ gốc của cây. Cây giữ các lá này trong nhiều năm và cây sinh trưởng thành một cụm lớn. Chúng không có các giả hành vì vậy không thể lưu trữ nước và chất dinh dưỡng. Vì lý do này mà lan Hài không có mùa nghỉ, hoặc bị quá khô, mặc dù với hầu hết các loại hoa lan đều cần phải có sự thoát nước tốt.

Lan Hài có thể được trồng từ cây con đến trưởng thành hoặc được chia tách từ các cây trưởng thành. Các cây sống trong vùng khí hậu lạnh thường không có biến dị về lá, chúng thường có màu xanh, trong khi các cây sinh trưởng trong vùng ấm hơn thường có lá vằn, điều đó khiến cho chúng hấp dẫn ngay cả khi chúng chưa ra hoa.

Đa số các loài lan Hài sống dưới đất, có nghĩa là chúng được trồng trong đất, một số ít bám trên các cành cây và trong các hốc đá. Lan Hài tương đối dễ trồng và hoa của chúng thọ từ 8-10 tuần, ngay cả khi cắt hoa cắm lọ chúng cũng thọ được vài tuần. Hầu hết các loại Hài lai rất đa dạng về kích cỡ và màu sắc hoa.

NHIỆT ĐỘ: Lan Hài được phân chia thành 2 nhóm chính, theo quy luật chung, những cây có lá màu xanh thường thích sống ở nơi có nhiệt độ lạnh đến trung bình, ban đêm từ 13-16 độ C, ban ngày 18-24 độ C. Các loại Hài có lá vằn thích hợp với điều kiện nhiệt từ trung bình đến ấm, ban đêm 16-18 độ C, ban ngày từ 21 - 25 độ C.

ÁNH SÁNG: Lan Hài không cần ánh sáng mặt trời đầy đủ. Giống như các cây trồng trong nhà, chúng thường tốt trong điều kiện ánh sáng tốt, nhất là trong mùa đông. Nếu chúng được trồng trong nhà kính chúng yêu cầu các điều kiện một nửa, ánh sáng mặt trời trực tiếp trong suốt mùa hè sẽ là quá mạnh. Nếu mức sáng quá thấp cây sẽ không ra hoa và ánh sáng mạnh quá có thể gây ra vàng lá và cháy lá.

TƯỚI NƯỚC: Cây cần phải được tưới nước quanh năm, 5-7 ngày tưới một lần trong mùa hè và một lần một tuần trong mùa đông. Điều quan trọng là cây phải được giữ ẩm nhưng không được đọng nước. Tất cả đều không có cơ quan dự trữ nước và dinh dưỡng. Nếu quá khô, rễ có thể bị hỏng. Luôn luôn tưới cây từ bên trên miệng chậu và không bao giờ cho phép chúng bị sũng nước. Nước mưa sạch là thích hợp, nhưng bạn có thể dùng nước máy lọc.

LƯU Ý: Không bao giờ được để cây bị sũng nước hoặc úng nước. Rễ cây sẽ bị thối và gây ra chết cây.
CHO ĂN: khi cho ăn cần đảm bảo nguyên tắc thật loãng và thường xuyên. Cho ăn 2 tuần 1 lần vào mùa xuân và hè, 4 tuần 1 lần trong mùa thu và đông.

ĐỘ ẨM KHÔNG KHÍ: không khí ẩm và lưu thông tốt là rất cần thiết, nhất là trong mùa hè, giúp giảm thiểu nguy cơ nhiễm nấm bệnh và giữ cho cây không bị khô quá nhanh. Độ ẩm có thể được nâng lên bằng cách đặt chậu cây lên trên các khay sỏi nhẹ với 50% độ ẩm là lý tưởng.

SAU KHI TÀN HOA: Cắt bỏ cành hoa cũ ở đỉnh của cây.

THAY CHẬU: Các cây lai thường được thay chậu hàng năm. Tốt nhất là mùa xuân. Lan Hài hầu như không bị ảnh hưởng bởi sự thay chậu, thậm chí có thể thay chậu khi nó đang có nụ nếu cẩn thận không làm gãy nụ hoa. Thay chậu hoặc tách nhánh sau khi tàn hoa vào mùa xuân. Không nên dùng các chậu quá to, bởi vì nó sẽ sinh trưởng tốt hơn trong 1 cái chậu mà chậu đó chỉ cần đủ cho sự phát triển trong năm tới. Một cây có thể sinh trưởng đầy chậu thường xuyên. Một cây lớn thường sản sinh ra nhiều nhánh con nhưng đôi khi một cây già có thể được lợi từ việc chia tách nhằm tái sinh nó.
Có thể cây trồng của bạn phát triển rất tốt nhưng không ra hoa. Điều này cũng có thể xảy ra khi cây yếu hoặc bị úng nước. Các cây như vậy cần phải được thay chậu ngay bất kể thời điểm nào trong năm.

KỸ THUẬT THAY CHẬU CƠ BẢN: Tháo cây ra khỏi chậu cũ và kiểm tra tình trạng của rễ. Rũ bỏ chất trồng cũ. Nếu rễ chắc khỏe và trong tình trạng tốt thì chậu phải đủ rộng để cho sự phát triển trong năm tới. Nếu dùng vỏ cây để trồng thì cần phải ngâm nó mới tốt (1 ngày hoặc hơn) trước khi thay chậu. Dùng chậu đủ lớn để cho sự phát triển dự kiến của cây trong năm tới. Hỗ trợ cho sự phát triển của các nhánh cây lớn trong chậu bằng cách rải phân hữu cơ xung quanh rễ. Rễ cây khá mỏng manh và cần phải cẩn thận tránh bị hư trong quá trình thay chậu. Tưới nước sau khoảng 10 ngày sau khi thay chậu nhưng không được để cho chất trồng khô hoàn toàn. Sau đó tiếp tục tưới bình thường.

CHIA TÁCH CÂY: Các cây có thể được chia tách bằng cách kéo nhẹ các nhánh cây bên ngoài bụi. Cố gắng để tách thành các khóm có số lượng thân hợp lý, từ 2-3 thân là được. Đảm bảo việc chia tách cây sao cho có một thân tơ và một thân cho hoa. Trồng cây như đã nói trong phần trên với một cái chậu phù hợp.

SÂU BÊNH: Phòng bệnh hơn chữa bệnh, hãy lựa chọn những cây thực sự khỏe mạnh và nuôi trồng chúng thật tốt trong điều kiện sạch bệnh. Loại bỏ các cây quá yếu hoặc nhiễm bệnh và vệ sinh trong nhà kính. Không có các loại sâu bệnh cụ thể gắn với lan Hài, nhưng các loại nấm, rệp…sẽ làm suy yếu cây nếu không được kiểm soát. .Rửa sạch chúng bằng nước xà phòng nếu phát hiện sớm, nếu không, cần dùng các loại thuốc đặc trị với hướng dẫn cụ thể.

LỜI KHUYÊN: Nên mua hoa lan từ các nhà cung cấp có uy tín và lựa chọn các cây thực sự khỏe mạnh, sạch bệnh. Nếu mua cây đang hoa, kiểm tra những bông hoa không bị hư hại bằng cách chạm nhẹ vào môi của hoa, nếu môi mềm hoặc có vết là dấu hiệu hoa sắp tàn. Xem xét các chồi mới phát triển.

LƯU Ý: Để tránh hư hại cây và hoa, nên giữ chúng tránh xa các nguồn nhiệt như máy điều hòa, và các nguồn nhiệt khác.

ĐẶC BIỆT LƯU Ý: Lá mềm có thể là dấu hiệu của sự quá nóng hoặc thiếu nước, bởi vì lan Hài thường được trồng trong chậu nhỏ với chất trồng thoát nước, chúng có thể khô rất nhanh chóng. Tưới nước là yếu tố quan trọng nhất và nguyên tắc vàng để cây sinh trưởng tốt là giữ cho chúng mát mẻ và ẩm ướt.

Cobebandiem (http://www.vnorchids.net)